गणपती बाप्पा मोरया

गणपती मूर्ती काशी निवडवी

श्रीगणेशाय नमः।
काञ्चन मूर्ती, विघ्नहर्ता,
सुखकर्ता दुःखहर्ता।
सिद्धीविनायक मनोहर,
काष्ठी काशीचा राजा।

श्रीगणेश तुझ्या चरणी,
सर्व मंगलांची खरी।
तुझ्या कृपेन काशी नगरी,
सुखसमृद्धीची वाट दाखवावी।

तुम्हीच या काशीमध्ये,
सकल विघ्न दूर करणारे।
गजानन तुझी वंदना,
मनात सदैव असो स्फुरणे।

गणपती मूर्ती सजावट कशी करावी?

गणपती च्या मूर्तीला सुंदर आणि भक्तीपूर्ण पद्धतीने सजविणे म्हणजे त्याला आदर दर्शविणे असते. त्यासाठी काही सोप्या आणि प्रभावी मार्ग:

1. फूलांनी सजावट:
   हळदी-केशर, गुलाब, जास्वंद, कमळ, मोगरा अशा ताज्या फुलांनी मूर्ती भोवती माळा करून, सजवायची. फुले गणपतीच्या भक्तीची निशाणी आहेत.
2. कापूस आणि कापसाचा वापर:
   मूर्तीच्या भोवती रंगीबेरंगी कापसाचे किंवा रेशमी कपड्यांचे छोटे तुकडे लावू शकता.
3. माळा व वेलाची पाने:
   देवाच्या मूर्तीभोवती वेल, आमळा, किंवा पानांनी माळा लावणे शुभ मानले जाते.
4. दिवा आणि कपूर:
   मूर्तीच्या समोर एक छोटा दीपक (दीवा) लावावा. दीप लावल्याने सकारात्मक ऊर्जा वाढते.
5. रांगोळी आणि रंगोळी चंद्र:
   मूर्तीच्या खाली रंगीबेरंगी रांगोळी काढा. गणपतीच्या मूर्तीभोवती रांगोळी म्हणजे सौंदर्य आणि शुभता.
6. फळे आणि प्रसाद:
   मूर्तीच्या जवळ फळे आणि मोदक ठेवावा. मोदक गणपतीचा आवडता प्रसाद आहे.
7. कपडे व वस्त्रे:
   गणपतीला नवे कपडे घालून, मणी-माळा लावून सजविता येते.

लहान टिप्स:

• मूर्तीला नेहमी स्वच्छ आणि पवित्र ठेवावे.
• सजावट करताना मनात भक्ती आणि श्रद्धा असावी.
• साधे पण मनापासून केलेले सजावट सर्वात सुंदर असते.

गणपती मूर्ती कशी निवडावी?

1. साहित्याची गुणवत्ता
   • मूर्ती नैसर्गिक माती, शुद्ध पांढर्‍या माती (सांस्कृतिक दृष्टीने शुभ) किंवा नैसर्गिक सामग्रीपासून बनवावी. प्लास्टिक किंवा रासायनिक पदार्थ कमी प्रमाणात वापरावेत.
   • पर्यावरणपूरक आणि पारंपरिक साहित्याचा वापर करणे शुभ ठरते.
2. मूर्तीचा चेहरा
   • गणपतीचा चेहरा आनंदी, सौम्य, आणि प्रेमळ असावा. त्याचा दृष्टीने भक्तांच्या मनाला सुख मिळावे.
   • डोळे स्वच्छ आणि तेजस्वी असावेत.
3. मूर्तीचा आकार आणि पोशाख
   • मूर्तीची उंची आणि आकार तुमच्या पूजा स्थळाच्या जागेनुसार ठरवा.
   • मूर्ती सजावटीत पारंपरिक वस्त्रे आणि आभूषणांचा समावेश असावा.
4. शुभता आणि पारंपरिकता
   • मूर्ती पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेली असावी म्हणजे ती अधिक शुभ आणि आकर्षक वाटते.
   • काही ठिकाणी गणपतीची मूर्ती निवडताना अष्टविनायक परंपरेनुसारही निवड केली जाते.
5. पात्र आणि पवित्रता
   • मूर्ती स्थापन करण्यासाठी जागा स्वच्छ आणि पवित्र असावी. मूर्ती खरेदी करताना व्यापाऱ्याची विश्वासार्हता तपासा.
6. मूर्तीचे अभिमान व स्थापना विधी
   • मूर्ती खरेदी केल्यावर तिचा पूजन विधीने शुभारंभ करावा.
   • मूर्ती कशी निवडावी याबाबत पूजा तज्ज्ञांची किंवा कुशल व्यक्तींची मदत घेणे योग्य.

थोडक्यात:

• स्वच्छ मातीची मूर्ती निवडा
• आनंदी चेहरा आणि शुभ मुद्रा असलेली
• परंपरागत वस्त्रे आणि सजावट असलेली
• पर्यावरण पूरक आणि पारंपरिकपणे तयार केलेली

गणपती दिवशी राबवायचे कार्यक्रम

1. प्रातःकाळी स्नान व स्वच्छता
   • सकाळी उठून स्वतःची आणि पूजा स्थळाची स्वच्छता करा.
   • गणपती मूर्ती किंवा प्रतिमा स्वच्छ करून पूजा तयार करा.
2. गणपती पूजन आणि मंत्रोच्चार
   • गणपती मंत्र, श्री गणेश मंत्र जसे की “ॐ गं गणपतये नमः” किंवा “सुखकर्ता दुःखहर्ता” यांचा जप करा.
   • फुलमाळा, अक्षता, फुले, द्रव्यं, नारळ, फळे, आणि मोदक अर्पण करा.
   • दीपप्रज्वलन करा आणि आरती करा.
3. व्रत आणि उपवास
   • काही लोक गणपतीच्या भक्तीने व्रत (उपवास) ठेवतात, ज्यामुळे भक्ती वाढते.
4. भजन, कीर्तन किंवा गणपती स्तोत्र वाचन
   • घरात भजन, कीर्तन किंवा गणपती स्तोत्र, गणपती अष्टोत्तरशत नामावली वाचा.
   • शाळा, मंडळ किंवा घरगुती कार्यक्रमांत लोकांनी एकत्र येऊन भक्तिगीत गायले जातात.
5. शाळा-मंडळात सांस्कृतिक कार्यक्रम
   • नाटक, नृत्य, वा संगीत कार्यक्रम आयोजीत करावे, ज्यात गणपतीची महती व्यक्त केली जाते.
6. मोडक व प्रसाद वाटप
   • गणपतीला आवडणारा प्रसाद, खास करून मोदक तयार करून त्याचा वाटप करा.
   • पूजा संपल्यानंतर प्रसाद सर्वांना वाटा.
7. मूर्तीच्या सजावटीत बदल
   • मूर्तीला रंगीबेरंगी फुले, कापसाचे कापडे, माळा लावून सजवा.
   • मूर्तीच्या समोर रांगोळी काढा.
8. परिवारासोबत आणि शेजाऱ्यांसोबत स्नेह साजरा करा
   • गणपती उत्सव हे कुटुंब आणि समाज एकत्र येण्याचा सोहळा असतो.
   • चहा, खाण्याचे पदार्थ वाटून घेणे, आणि गप्पा मारणे.

गणपती मूर्ती विसर्जन कसे करावे?

1. पूजा आणि आरती करणे:
   विसर्जनाच्या दिवशी मूर्ती घेऊन पुन्हा एकदा पूजा करावी. गणपतीला आरती आणि मंत्रोच्चार करून त्याचा आदर करा.
2. गाणे-कीर्तन आणि भक्ती गाणी:
   विसर्जन करताना भक्ती गाणी किंवा आरती म्हणत मूर्तीला जलाशयाकडे नेताना भक्तिमय वातावरण तयार करा.
3. शांतपणे विसर्जन:
   गणपती मूर्ती नदी, तलाव, समुद्र किंवा जलस्त्रोतात विसर्जित करावी. विसर्जन करताना मनात श्रद्धा आणि भक्ती ठेवा.
4. मूर्ती स्वच्छ करणे:
   विसर्जनापूर्वी मूर्ती स्वच्छ करून त्या मूर्तीवर फुले, अक्षता आणि लाल रंगाचा तिलक लावा.
5. प्रसाद वाटप:
   विसर्जनानंतर प्रसाद वाटा आणि सर्वांनी एकमेकांना गणपतीची आशीर्वाद द्या.
6. पर्यावरणाचा विचार:
   शक्य असल्यास पर्यावरणपूरक मूर्ती वापरा ज्यामुळे जलप्रदूषण होणार नाही.

गणपती विसर्जनासाठी मराठी श्लोक/स्तोत्र (उदाहरण)

“विघ्नहर्ता विघ्ननाशक, गजानन तुज पाहू।
सर्व मंगलमांगल्ये, गणपती सर्वशक्तिमान॥”